Dokuzuncu Kalkınma Planı (2007 2013)

2007-2013 dönemini kapsayan Dokuzuncu Kalkınma Planı“İstikrar içinde büyüyen, gelirini daha adil paylaşan, küresel ölçekte rekabet gücüne sahip, bilgi toplumuna dönüşen, AB’ye üyelik için uyum sürecini tamamlamış bir Türkiye” vizyonu ve Uzun Vadeli Strateji (2001-2023) çerçevesinde hazırlanmıştır.

Dokuzuncu Kalkınma Planı vizyonuna ulaşılması için on temel ilke benimsenmiş olup bunlar içerisinde Doğal ve kültürel varlıklar ile çevrenin gelecek nesilleri de dikkate alan bir anlayış içinde korunması esastır.ilkesi doğrudan doğal kaynak yönetimiyle ilgilidir.  

Dokuzuncu Kalkınma Planı döneminde ekonomik büyümenin ve sosyal kalkınmanın istikrarlı bir yapıda sürdürülmesi ve plan vizyonunun gerçekleşmesi yolunda aşağıda yer alan stratejik amaçlar, gelişme eksenleri olarak belirlenmiştir:

  • Rekabet gücünün artırılması,

  • İstihdamın artırılması,

  • Beşeri gelişme ve sosyal dayanışmanın güçlendirilmesi,

  • Bölgesel gelişmenin sağlanması,

  • Kamu hizmetlerinde kalitenin ve etkinliğin artırılması.

Sektörel ve tematik politikalar ve öncelikler bu eksenlerin altında ele alınmış ve aynı stratejik amaca hizmet edecek şekilde ilişkilendirilmişlerdir.  

Aşağıda Dokuzuncu Kalkınma Planının temel amaçlarından dağlık alan kalkınmasıyla ilgili olanlar verilmiştir:

-       Çevrenin korunması ve kentsel altyapının geliştirilmesi,

-       Tarımsal yapının etkinleştirilmesi,

-       Sanayi ve hizmetlerde yüksek katma değerli üretim yapısına geçişin sağlanması

-       Kültürün korunması, geliştirilmesi ve toplumsal diyalogun güçlendirilmesi

-       Kırsal kesimde kalkınmanın sağlanması,

-       Bölgesel gelişme politikasının merkezi düzeyde etkinleştirilmesi,

-       Yerel dinamiklere ve içsel potansiyele dayalı gelişmenin sağlanması,

-       Yerel düzeyde kurumsal kapasitenin artırılması,

-       Kırsal kesimde kalkınmanın sağlanması

-       Kamu hizmetlerinde kalite ve etkinliğin artırılması

Plandaki ana amaçlara ulaşabilmek için plana konulan hedeflerden sürdürülebilir Dağlık alan Yönetimi ile ilişkili olanlar:

-       çevre konusunda eğitim ve bilinçlendirme,

-       arazi kullanım planlaması ve yaygın erozyonun önlenmesi suretiyle toprak kaynaklarının etkin kullanımı,

-       su kaynaklarının geliştirilmesi ve etkin kullanımı,

-       verimliliğin ve üretici gelirlerinin istikrarlı bir şekilde artırılması amacıyla, çeşitli konularda eğitim ve yayım hizmetlerinin artırılması, söz konusu hizmetlerin genç ve kadın çiftçileri de kapsayacak şekilde ve yapıları güçlendirilmiş üretici örgütleri tarafından yürütülmesi,

-       meraların ıslahının ve kullanımının düzenlenmesi, kaliteli yem bitkileri üretiminin artırılması ve yayım hizmetleri,

-       doğal orman ekosisteminin koruma-kullanma dengesi içerisinde çok amaçlı ve verimli şekilde yönetilmesi

-       havza bazında endüstriyel ve toprak muhafaza ağaçlandırmaları, rehabilitasyon çalışmaları, kent ormancılığı ve tarımsal ormancılık yapılmasıyla arazilerin daha iyi değerlendirilmesi, özel ağaçlandırmaların geliştirilmesi ve toplumun bu konularda bilinçlendirilmesi,, 

-       kış, dağ, turizmi ve ekoturizm ile ilgili yönlendirme faaliyetleri,

-       kültürel zenginlik ve çeşitliliğimizin korunması, geliştirilmesi ve gelecek kuşaklara aktarılması,

-       yerel düzeyde kurumsal kapasitenin artırılmasına ve kırsal kalkınmanın hızlandırılması,

-       ulusal kırsal kalkınma stratejisinin hazırlanması,

-       yöresel marka yaratmaya yönelik olarak, özgün tarihi ve doğal mirasların korunup geliştirilerek ekonomik değere dönüştürülmesi,

-       kamu kurum ve kuruluşları, özel sektör ve STK’lar arasındaki işbirliği ve ortaklıkların desteklenmesi,

-       kalkınmada rolü olan kurumların ve aktörlerin proje hazırlama, uygulama, izleme ve değerlendirme

-       konularında kapasitelerinin artırılması,

-       bölgesel gelişme ve yerel kalkınma uygulamalarında yerindenlik esas alınarak, katılımcılığın geliştirilmesi, kalkınmaya ilişkin kilit paydaşlar arasında ortaklık kültürünün oluşturulması, uygulamaya yönelik sinerjinin, sahiplenmenin ve farkındalığın artırılması; öncelikle az gelişmiş bölgelerden başlamak üzere sivil toplum kuruluşlarının yerel ve bölgesel kalkınma çabalarına katkı sağlamaları,

-       ulusal kırsal kalkınma stratejisi doğrultusunda, ulusal kırsal kalkınma planının hazırlanması,

-       kırsal kesimin örgütlenme kapasitesinin geliştirilmesi, üretici örgütlenmelerinin güçlendirilmesi,

-       kırsal alanda, tarım, orman ve gıda ürünlerinin tanıtım ve pazarlanması, turizm ve rekreasyon, el sanatları, tarıma dayalı sanayi ve diğer alternatif üretim faaliyetlerinin geliştirilmesi,

-       kırsal alanda tarım ve tarım dışı ekonomik faaliyetlere yönelik insan kaynaklarının geliştirilmesi,

-       yerel düzeyde aktörler arası işbirliğini geliştiren, yerel ihtiyaçlara duyarlı kalkınma girişimlerini tabandan tavana yaklaşımla güçlendiren, katılımı ve maliyet paylaşımını esas alan projelerin, öncelikle pilot düzeyde uygulamaya konulması, iyi uygulama örneklerinin yaygınlaştırılması,

-       kırsal kesimin kaynak ihtiyacının giderilmesine yönelik olarak uygun finansman araçlarının geliştirilmesi ve yaygınlaştırılması,

-       yerel yönetimler ile birliklerinin kırsal kalkınma konusundaki etkinliğini artırmak için teknik, mali ve kurumsal kapasitelerinin güçlendirilmesi,

-       AB kırsal kalkınma politikalarına uyum için gerekli kurumsal çerçevenin oluşturularak, kırsal kalkınma fonlarının yönetimine ve etkin kullanımına ilişkin idari kapasitenin geliştirilmesi,

-       kamu kurum ve kuruluşlarının görev, yetki ve işlevlerinin gözden geçirilerek bu alandaki mükerrerliklerin giderilmesi, kurum ve kuruluşların politika oluşturma, maliyetlendirme ve

-       uygulama kapasitelerinin artırılması.

Kaynak: Orman ve Su İşleri Bakanlığı Dağ Yönetimi Strateji Belgesi (Yayınlanmamış)