Araştırma Görevlisi Hulusi Eldem

 

Yüksek Lisans Tezi

 

 DAĞLIK ALAN YÖNETİMİNDE SÜRDÜRÜLEBİLİRLİK: YUNT DAĞI ÖRNEĞİ

Hulusi ELDEM

Dünyanın karasal alanının önemli bir bölümünü dağlık alanlar kaplamaktadır. Önemli bir nüfus yoğunluğuna ve doğal kaynaklar bakımından zengin bir yapıya sahip olmalarına karşın bu bölgeler, genel idari yönetimler tarafından ihmal edilmişlerdir. Böylece ortaya çıkan ekonomik şartlar ve insan unsurunun yol açtığı olumsuzluklar nedeniyle dağlık alanların ekolojik sistemi dünya devletlerinin ilgisini çekecek kadar tehdit altına girmiştir. Özellikle 1992 yılında Rio’da düzenlenen Kalkınma ve Çevre Konferansında dağ yönetimi konusu da ele alınmış, dağlık bölgelerin ve buralardaki kaynakların rasyonel yönetimi ve ayrıca bu alanlara doğrudan ya da dolaylı olarak bağımlı insanların sosyo-ekonomik gelişimlerinin sağlanması için öncelikli politikaların gerçekleştirilmesi gerekliliği ortaya konmuştur.

 

Avrupa Konseyi’nin dağlık bölgelerde sürdürülebilir kalkınma kapsamında üzerinde durduğu dağlık alanlarda yaşam koşullarının iyileştirilmesi konusu, 1995 yılında Avrupa Konseyi Yerel ve Bölgesel Yönetimler Kongresi tarafından kabul edilen "Avrupa Dağlık Bölgeler Şartı Taslağı” ile birlikte çözüme yönelik ele alınmaya başlanmıştır. Birleşmiş Milletlerin 2002 yılını dağlar konusuna uluslararası dikkati çekmek için “Dünya Dağlar Yılı” ilan etmesi ile dağlık alanlara ilgi daha da artmış, bu kapsamda Türkiye’de 2003 yılında hayata geçirilen “Yuntdağı Yöresi Sürdürülebilir Kırsal Kalkınma Projesi” Sürdürülebilir Dağ Yönetimi konusunda önemli bir örnek teşkil etmiştir.

 

Bu çalışmada kırsal alanlarda sürdürülebilir kalkınma kavramı perspektifinde dağlık bölgelerde karşılaşılan temel sorunlar ve söz konusu bölgelerin yönetim ihtiyacı ile dağ yönetimi stratejileri ve bölgesel kalkınma politikaları ile birlikte Bölgesel Kalkınma Ajansları üzerinde durularak, sürdürülebilir dağ yönetiminin kapsam ve içeriği incelenmiştir. Yapılan bu inceleme ile bağlantılı olarak Avrupa Konseyi’nin dağ yönetimi felsefesi ile Karpat Dağları çalışması konu çerçevesinde ele alınmıştır. Buradan hareketle Türkiye’de dağlık alan yönetimi ve bunun uygulamalarından biri olan Yuntdağı Yöresi Sürdürülebilir Kırsal Kalkınma Projesi bir alan araştırması ile birlikte değerlendirilmiştir.

 

Anahtar Kelimeler: Sürdürülebilir Kalkınma, Bölgesel Kalkınma, Sürdürülebilir Dağ Yönetimi, Avrupa Konseyi Dağlık Bölgeler Şartı Taslağı, Yuntdağı Yöresi Sürdürülebilir Kırsal Kalkınma Projesi