Araştırma Görevlisi Yakup Özkaya

                                                                                         

                                                                                                       Yüksek Lisans Tezi

                                                                 Danışman: Prof Dr. Zerrin Toprak KARAMAN  

 

 

 

Özet 

Avrupa Konseyi’nde Stratejik Dağ Yönetişimi Modeli:                 

Türkiye İçin Bir Yaklaşım

 

         Dünyadaki temiz su kaynaklarının büyük bir bölümünün karşılandığı dağlık alanlar doğal kaynaklarının yanı sıra çoğu kere sınırlı kapasitedeki beşeri sermayesi ile de korumacı özel yönetim gerektiren alanlardır. Ancak dünyanın yaklaşık %26’sını kaplayan dağlık alanlar özellikle insanların doğal çevreye verdikleri zararlar ile tahribata uğramış ve sürdürülebilir kalkınma politikaları yönüyle de ihmal edilmişlerdir. 1990’lı yıllarda verilmeye başlayan önem sonucunda 1992 yılındaki Birleşmiş Milletler Çevre ve Kalkınma Konferansı’nda dağlık alanlar konusu, “Hassas Ekosistemler” olarak özel bir başlık halinde değerlendirilmeye alınarak nitelik kazanmıştır. Böylelikle dağ, dağlık alan kavramları tüm dünyanın gündeminde tartışılmıştır. 

       Dağlık alanlarla ilgili ortak çalışmaların gerçekleştirilememesi, her ülkenin farklı fiziksel koşullara sahip olması sebebiyle birbirinden farklılık gösteren eğim, yükselti ve topografya gibi ülkeden ülkeye değişen kriterlerle tanımlanmasından kaynaklanmaktadır. Uluslararası düzeyde ortak bir tanım yapılamadığı için hükûmetlerce ortak bir politika da izlenememektedir. Dağlık alanlardaki doğal kaynakların rasyonel yönetimi ve buralarda yerleşik nüfusun sosyo-ekonomik açıdan yaşam kalitesi standartlarının gelişimlerinde yaşanan sorunlar Avrupa’da bölgesel gelişmeye yönelik çalışmalarda önemli yer tutmaktadır. Buna karşılık Türkiye’de dağlık alan yönetimine ilişkin akademik çalışmaların yok denecek kadar az olması, daha çok ormanlar konusuna odaklanılması, bu çalışmanın konusunun tercih edilmesinin temel nedenidir. Bu araştırmada,“dağlık alanların yönetiminde bir metot olarak yönetişim pratiğinin kullanılabilirliği” değerlendirilmiştir. Ayrıca, Dünya’da, Avrupa ülkelerinde ve Türkiye’de dağlık alanlara verilen önemle birlikte uluslararası sözleşmeler ve araştırmalar  tezimizde çok yönlü  değerlendirilmiştir.