KARPATLAR

 Karpatlar...

 AVRUPA KONSEYİNİN KARPAT DAĞLARI İLE İLGİLİ KARAR METNİ (2010)

1-    Avrupa’nın çeşitli dağlık bölgeleri kıtanın bütününe fayda yaratan birçok avantaj sağlar. Buna rağmen, belirli zorluklarla karşılaşması nedeniyle bu alanlar uygun politikalara ihtiyaç duyar, subsidiyarite ilkesiyle uyumlu olarak kendi hemşerisinin ihtiyacı etkili özerk yerel yönetim ile sağlanır. 

2-    Avrupa Konseyi Yerel ve Bölgesel Yönetimler Kongresi Avrupa politikalarında doğal ekonomik ve yapısal sorunların dikkate alınması gerektiği yönündeki inancını yenilemektedir. Bunu göz önünde bulundurarak, Kongre kendi çeşitliliğine ilişkin bütün dağ kitleleri için bütünleşik bir Avrupa politikası oluşturmak için Bölgeler Komitesinin görüşmesini desteklemektedir. Bu politikaların yerel ve bölgesel otoritelere, dağlık alanların sürdürülebilir kalkınması konusunda çeşitli katkı sağlaması  ve önemli rol tanıması gerekir.

3-    Nitekim, Avrupa’daki dağlık bölgelerin çoğunluğu, kırsal ve kentsel bölgelerde daha elverişli koşullara benzer yaşam koşulları ile yaşam ortamının korunması, dağlarda yaşama ve çalışma hakkının ve  dağlık bölgelerin nüfusunun garantisi için  belirli bir bütüncül kalkınma politikaları gerektiren zor doğa şartlarına sahip periferik bölgelerdir.

4-    Bu politikalar temel hizmetlere erişim ve istihdam sağlamanın yanı sıra  demografik değişikliklerin yarattığı zorlukları karşılamak için onların endişelerinin merkezinde sosyal uyum gerektirir. Ayrıca, Avrupa dağlarının olağanüstü bir kültürel ve dilsel miras oluşturması bakımından bu politikalar, bir yandan sosyal ve kültürel kimliklere ve geleneklere saygı duyulmasını ve korunmasını sağlaması ile öte yandan ise onların gelişimini savunması ve desteklemesi yönüyle önemlidir.

5-    Dahası, Kongre bu politikaların etkili ve uyumlu olması için, sınır bölgelerinde uzanan çoğu dağ sıraları gibi tüm kitleye uygulanması gerektiğini düşünüyor. Gerçekten de , her dağ kitlesi bir makro bölge olarak görülmelidir. Dağ politikaları sınırın her iki tarafına da uygulanmalıdır. Bu, belirli bir bölgeye ait topluluklar veya hükümetler arasında avrupa Birliği sınır ötesi işbirliğine dair taslak Avrupa sözleşmesinde ve özellikle Avrupa Bölgeleri İşbirliği Gruplaşması ile alakalı yeni 3 numaralı protokolünde belirlenen hükümlerini uygulayacak olan desteklenmiş sınır ötesi bölgelerarası işbirliğini gerektirmektedir.

6-    Kongre, Bölgesel Demokrasi için Çerçeve Başvurusu ve Avrupa Yerel Yönetimler Özerklik Şartı’nda ( ETS No. 122) ifade edildiği gibi subsidiyarite ilkesine tam uyum sağlanması ve dağlık bölgelerin sorunlarına, vatandaşlarına ve bölgelere en yakın otoritelere öncelikle güvenilmesi gereken  herhangi bir dağ politikası oluşturulması kanaatindedir. Bu politika, makamlar arasındaki işbirliğini teşvik etmek ve aldıkları tüm  girişimleri desteklemek için uygundur

7-    İyi bölgesel yönetimin uygulanması, dağlık bölgelerde ekonomik, sosyal ve çevresel sorunlara etkili çözümler sunabilir. Bu, söz konusu halkın hayatlarını etkileyen politikaların uygulanmasında ve karar verme sürecinde yurttaş katılımını, daha fazla şeffaflığı ve sorumluluğu teşvik etmelidir. Genel olarak, bölgesel yönetimlerin  kamu yetkilileri ve vatandaşlar arasındaki güveni pekiştirmeleri gerekir.

8-    Kongre bu bölgelerin rekabet gücünü ve çekiciliğini artırmak için bölgesel planlama programları anlayışında ve onların dağ bölgeleri için özel sürdürülebilir kalkınma politikaları yaratmada yerel ve bölgesel yönetimlerin temel rolünü vurgulamaktadır.

9-    Dağlık bölgelerin karşılaştığı zorluklara bir örnek olarak, yedi ülkeyi ( Çek Cumhuriyeti, Macaristan, Polonya, Romanya, Sırbistan, Slovak Cumhuriyeti ve Ukrayna) kapsayan Karpat Dağları, olağanüstü doğal ve kültürel zenginliğe sahip ve yaklaşık 17 milyon insanı barındırır. Bu bölge ele alınması gereken önemli çevresel ve sosyo-ekonomik sorunlarla ( nüfus azalması, işsizlik, kirlilik, sel ve toprak/çamur kaymaları) karşı karşıyadır.

10- Kongre, 08-09 Eylül 2010 tarihinde Ukrayna’nın Uzhgorod şehrinde  düzenlenen “ Karpatlar ve diğer Avrupa dağ bölgelerinin sürdürülebilir kalkınması” uluslararası konferansının nihai beyanını göz önünde bulundurmaktadır.

11-Ayrıca Kongre,  Karpatların Sürdürülebilir Kalkınması ve Korunması Çerçeve Sözleşmesinin (Karpatlar Sözleşmesi) bölgenin geleceği için önemli bir temel oluşturduğu kanısındadır. Bölgedeki yerel ve bölgesel yetkililer somut uygulamaların ve yararlı uygulamaların işbirliği ve değişimini güçlendirmede önemli bir rol oynamalıdır.

12-Avrupa Konseyi Yerel ve Bölgesel Yönetimler Kongresi, Karpat Dağlarında yerel ve bölgesel yetkililerinden özellikle bunları istiyor:

a)     Subsidiyarite ilkesine saygılı, idari ve coğrafik sınırları aşan kitlenin, gelecekte ortak bir vizyonu ile iyi bir bölgesel yönetişim uygulaması

b)     Dağların doğal kaynaklarının kullanımı, korunması ve bölgesel planlaması ile ilgili olarak, özellikle, karar verme sürecinde yerel nüfusun katılımını teşvik etmek.

c)     Ekolojik denge ve dağlık alanların sürdürülebilir kalkınması tek başına elde edilemez olmakla birlikte , resmi ve gayri resmi, sınır ötesi ve bölgeler arası işbirliği gerektirir. Bölgesel yetkililer bu alandaki deneyimlerden ve en iyi uygulamalardan faydalanmak için sinerjiyi ve sınır ötesi işbirliğini tercih etmelidir.

d)     Temel hizmetlerin bakımının yanı sıra özellikle gençler olmak üzere göç sorunlarına yanıt veren bu seyrek nüfuslu bölgelerde sosyal dışlanma ile mücadele için spesifik politikalar uygulamak.

e)     sürdürülebilir turizm ve yenilenebilir enerji kaynakları gibi dağlık bölgelerde bulunan doğal kaynakların sürdürülebilir kullanımını sağlamak faaliyetlerin geliştirilmesinde yatırım ve teşvik olsa da istihdamı artırmak ve ekonomiyi canlandırmak.

f)     İdari, eğitim, sağlık, ve sosyal hizmetler dahil olmak üzere yerel hizmetleri sürdürmek için bilgi ve iletişim hizmetlerinin potansiyelinden tam olarak yararlanmak

13-Avrupa Konseyi Yerel ve Bölgesel Yönetimler Kongresi, Karpat Dağlarının yerel ve bölgesel yönetimlerine çağrısı;

a)     Karpat bölgelerinin yerel özerklik yetkililerinin resmi ve gayri resmi ağların oluşturulması yoluyla sınır ötesi ve bölgeler arası işbirliğini güçlendirmek ve aktif  “Karpat Bölgesinin” çalışmalarına girişmek.

b)     Sözleşme hükümlerinin ve projelerin uygulanması ile alakalı olarak  engelleyici önlemler almak ve Karpat Sözleşmesi çerçevesinde Karpat bölgesi için bir strateji hazırlanmasını desteklemek

14-Son olarak, Avrupa Konseyi Yerel ve Bölgesel Yönetimler Kongresi, bir Avrupa dağ politikasına yönelik girişimlerine devam etmek için Avrupa Birliği Bölgeler Komitesinden, Avrupa Birliği ve onun sınırları içinde kalan Karpat bölgelerine özel bir dikkat ve bu bölgeler arasındaki işbirliğini desteklenmesini istiyor .

 

Bilgi: Söz konusu çeviri gayri resmi olarak Yakup ÖZKAYA tarafından yapılmıştır.